عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

125

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

باقر موسوى همين سال را در روضات الجنّات مطرح ميكند . « 1 » ج : سوّمين تاريخ - كه از دقت كاملى برخوردار است - به سوم محرّم الحرام 736 ه . ق اشاره ميكند . اين تاريخ نخست در مجمل التّواريخ ذكر شده « 2 » وآنگاه بدون ذكر روز وماه درگذشت أو ، در « شاهد صادق » نيز تكرار گشته است . « 3 » د : چهارمين تاريخ ، سال 887 ه . ق ( ! ! ) را نشان ميدهد . حاج خليفه در يك موضع از كشف الظّنون اين سال را مطرح كرده است . « 4 » بطلان اين آخرين تاريخ ، نيازمند هيچ توضيحي نيست . پيش از اين گفتيم كه صاحب كشف الظّنون ، كمال الدّين عبد الرزّاق كاشاني را با كمال الدّين عبد الرزّاق سمرقندى خلط نموده ونه تنها در تعيين نام پدر كاشاني به خطا رفته است ، كه عمر أو را بيش از يكصد وپنجاه سال دراز نموده وبهمراه عبد الرزّاق سمرقندى ، هر دو را در يك سال به آغوش خاك سپرده است ! . به قول اوّل أو - كه نشانگر سال 730 ه . ق است - نيز نمىتوان اعتماد كرد . چه علاوة بر اينكه أو سند اين سخن خود را بيان نمىكند ، اشتباهات فراوانش - كه در چند سطر گذشته به يكى از آنها اشاره كرديم - مانع از اين اعتماد است . حاج خليفه با اينكه بتكرار كاشاني را متوفاى اين سال مىداند ، امّا إجازة نامهء أبو إسماعيل انصارى را بر نسخه‌اى از منازل - كه در دسترس كاشاني بوده وأو شرحش را بر پايهء آن استوار ساخته - نوشته شده بسال 799 ه . ق مىانگارد « 5 » ! . امّا سخن مجمل فصيحى ، هم از جهت دقّت در ضبط روز وماه وسال شايستهء اعتماد است وهم از نظر نزديكى روزگار فصيح احمد خوافى به دوران زندگى كاشاني ؛ چه خوافى تنها چهل ويك سال پس از درگذشت عبد الرزّاق زاده شد ، از اين رو سخن أو را مىتوان صحيح شمرد . سخن صاحب روضات الجنّات را نيز

--> ( 1 ) . بنگريد : روضات الجنّات ج 4 ص 198 . نيز بنگريد : الحقائق الرّاهنة ص 112 . ( 2 ) . بنگريد : مجمل التواريخ ج 3 ص 49 . ( 3 ) . اين نقل مستند است به بخشهائى از فصل هفتاد ونهم باب سوّم اين كتاب كه در مجلهء يادگار از شمارهء چهارم سال دوّم تا شمارهء دهم همان سال ، بصورت پياپى چاپ شده است . بنگريد : همان ، شماره هشتم ص 32 . ( 4 ) . بنگريد : كشف الظّنون ج 1 ستون 336 . ( 5 ) . بنگريد : همان ج 2 ستون 1828 .